Borowa w Górach Wałbrzyskich – informacje, wieża widokowa, szlak

Położenie i charakterystyka Borowej

Borowa położona jest w Sudetach Środkowych, stanowiąc najwyższy punkt całego pasma Gór Wałbrzyskich. Administracyjnie szczyt leży na granicy Wałbrzycha i Jedliny-Zdroju. Wyróżnia się na tle okolicznych wzniesień znaczną wysokością względną oraz stromymi stokami. Charakterystyczny trapezoidalny kształt czyni Borową łatwo rozpoznawalną od strony Kotliny Wałbrzyskiej i Pogórza Wałbrzyskiego. Góra jest ważną dominantą krajobrazu w okolicy, lecz ustępuje sąsiedniemu Chełmcowi.

Borowa ma dość pechową historię związaną z jej statusem najwyższego szczytu. Pomimo faktycznej przewagi wysokościowej, nie została włączona do prestiżowej Korony Gór Polski. Zamiast niej w zestawieniu znalazł się niższy o około 3 metry Chełmiec (850 m n.p.m.). Powodem był błąd pomiarowy – podczas ustalania listy szczytów do KGP, instrumenty pomiarowe umieszczono na wieży widokowej Chełmca, co sztucznie zawyżyło jego wysokość. Choć później błąd został wykryty, nigdy nie skorygowano oficjalnej listy. Borowa musi zadowolić się miejscem w Koronie Sudetów i Koronie Gór Dolnego Śląska.

Góra zbudowana jest ze skał wylewnych pochodzenia wulkanicznego. Dominują czerwone ryolity (nazywane też porfirami) oraz ich tufy, a także ciemne trachybazalty (inaczej melafiry). Skały te stanowią świadectwo intensywnej działalności wulkanicznej, jaka miała miejsce na tym obszarze w odległych epokach geologicznych. Mimo niezbyt imponującej wysokości bezwzględnej Borowa wyróżnia się wyraźnie na tle otoczenia, sprawiając wrażenie znacznie wyższej, niż wskazują na to pomiary.

Nowoczesna wieża widokowa – główna atrakcja turystyczna szczytu

Wieża widokowa na Borowej, otwarta oficjalnie 14 grudnia 2017 roku, stanowi nowoczesną konstrukcję o unikalnym kształcie. Obiekt ma formę stalowej, skręcanej struktury o przekroju szesnastokąta. Oto najważniejsze informacje:

• wieża wznosi się na wysokość 16,5 metra, a na jej szczyt prowadzi 90 schodów w układzie spiralnym, owiniętych wokół stalowego trzonu;
• do budowy fundamentów zużyto 50 metrów sześciennych betonu oraz około 30 ton stali;
• taras widokowy umieszczony na szczycie wieży oferuje spektakularną panoramę 360 stopni. 

Przy dobrej widoczności można stąd podziwiać nie tylko Góry Wałbrzyskie, ale również Karkonosze, Góry Suche, Góry Sowie oraz Masyw Ślęży. Widoczne są także miasta Wałbrzych i Jedlina-Zdrój, a przy wyjątkowo korzystnych warunkach atmosferycznych nawet odległy wrocławski Sky Tower. Dla ułatwienia orientacji na platformie widokowej umieszczono tablice informacyjne, które pomagają zidentyfikować poszczególne pasma górskie i charakterystyczne punkty widoczne z wieży.

Infrastruktura turystyczna i dostępność obiektu

Pod wieżą widokową przygotowano kompleksową infrastrukturę służącą turystom. Znajduje się tam drewniana wiata wypoczynkowa, gdzie można schronić się przed deszczem lub silnym słońcem. Urządzono również miejsce na ognisko, co pozwala zorganizować dłuższy odpoczynek po zdobyciu szczytu. Dla rowerzystów przygotowano specjalny stojak umożliwiający bezpieczne pozostawienie jednośladu podczas wchodzenia na wieżę.

Dodatkowym udogodnieniem dla turystów jest skrzynka z pieczątką szczytową, poszukiwaną przez kolekcjonerów górskich odznak. Warto zaznaczyć, że wstęp na wieżę jest bezpłatny, co stanowi dodatkowy atut tej atrakcji. Obiekt jest dostępny przez cały rok, bez żadnych ograniczeń czasowych. Budowa wieży znacząco zwiększyła atrakcyjność Borowej, przyciągając na szczyt licznych turystów. Wcześniej, ze względu na zalesienie wierzchołka, walory widokowe tego miejsca były mocno ograniczone.

Najważniejsze szlaki turystyczne prowadzące na szczyt Borowej

Na Borową prowadzą dwa główne szlaki turystyczne o zbliżonej długości, ale różnym charakterze:

• szlak czerwony, rozpoczynający się na dworcu PKP Wałbrzych Główny, ma długość 3,9 km i pokonuje 394 m przewyższenia. Przejście tą trasą zajmuje około 1 godziny i 39 minut w górę oraz około 1 godziny 8 minut w dół. Jest to zdecydowanie łatwiejsza opcja, polecana mniej doświadczonym turystom;

• alternatywną opcją jest kombinacja szlaku żółtego i czarnego. Żółty szlak również rozpoczyna się przy dworcu Wałbrzych Główny, prowadząc przez Zamek Nowy Dwór i Przełęcz Kozią. Następnie należy przejść na szlak czarny, zwany przez niektórych „Ścieżką przez mękę” ze względu na jego trudność. Łączna długość tej trasy to również około 3,9 km, ale pokonuje ona 427 m podejść i 83 m zejść w okolicy Zamku Nowy Dwór. Czas przejścia jest podobny do szlaku czerwonego, jednak ze względu na stromiznę czarnego odcinka, zaleca się pokonywanie tej podczas podchodzenia, a nie schodzenia ze wzniesienia;
• dość krótkim wariantem jest szlak prowadzący z Pokrzywianki. Ma on 4 kilometry długości, a jego pokonanie zajmuje około godziny. 

Walory przyrodnicze i krajobrazowe regionu Gór Wałbrzyskich

Borowa, podobnie jak całe Góry Wałbrzyskie, objęta jest ochroną w ramach Parku Krajobrazowego Sudetów Wałbrzyskich. Obszar ten charakteryzuje się znacznym zróżnicowaniem przyrodniczym i krajobrazowym. W drzewostanie na zboczach Borowej dominuje obecnie świerk, co jest efektem działalności leśników w przeszłości. Od kilku lat prowadzone są jednak działania mające na celu przebudowę drzewostanu i wprowadzenie większej różnorodności gatunkowej.

Krajobraz Gór Wałbrzyskich, choć nie tak spektakularny jak wyższe pasma Sudetów, ma swój niepowtarzalny urok. Charakterystyczne dla tego regionu jest duże zróżnicowanie rzeźby terenu przy stosunkowo niewielkich wysokościach bezwzględnych. Częste zmiany wysokości na szlakach, stanowią wyzwanie dla wielu turystów. Ta specyfika sprawia, że nawet niewielkie wycieczki mogą być wymagające kondycyjnie, a widoki z wieży na Borowej, ukazujące to urozmaicenie terenu, stanowią doskonałe podsumowanie charakteru całego pasma.

Fot. Główne: Arkadio13 via Wikipedia, CC BY-SA 4.0