Najwyższe szczyty w Europie – przewodnik po dachach naszego kontynentu

Najwyższe szczyty w Europie – kontrowersje i fakty

Europa, choć jest najmniejszym kontynentem po Australii, może pochwalić się imponującymi górami, które od wieków przyciągają wspinaczy i miłośników pięknych widoków. Kiedy mówimy o najwyższych szczytach w Europie, natychmiast pojawia się kwestia, która wzbudza gorące dyskusje wśród geografów i alpinistów: czy najwyższym szczytem Europy jest Mont Blanc w Alpach, czy może Elbrus na Kaukazie? 

Wszystko zależy od tego, gdzie dokładnie przeprowadzimy granicę między Europą a Azją. Według przeważającej obecnie opinii to Elbrus ze swoimi 5642 m n.p.m. uznawany jest za najwyższy szczyt naszego kontynentu, podczas gdy Mont Blanc (4809 m n.p.m.) musi zadowolić się tytułem najwyższego szczytu Europy Zachodniej i Alp.

Elbrus vs. Mont Blanc – który jest naprawdę najwyższy?

Spór o to, który szczyt jest rzeczywiście najwyższy w Europie, ma głębokie korzenie. Elbrus, znajdujący się w paśmie Kaukazu na terenie Rosji, przez długi czas był uznawany za górę leżącą w Azji. Jednak obecnie, gdy granica między Europą a Azją przebiega wzdłuż głównego grzbietu Kaukazu, Elbrus znajduje się po europejskiej stronie. Góruje nad Mont Blanc o prawie kilometr! Z kolei Mont Blanc, leżący na granicy francusko-włoskiej, przez wieki nosił miano najwyższego szczytu Europy. Niektórzy tradycjonaliści nadal przyznają mu ten tytuł, argumentując, że Kaukaz kulturowo i historycznie jest bardziej związany z Azją.

Elbrus – gigant Kaukazu

Elbrus to wygasły wulkan znajdujący się w Kaukazie na terenie rosyjskiej republiki Kabardo-Bałkarii, niedaleko granicy z Gruzją. Jego nazwa pochodzi prawdopodobnie z języka perskiego i oznacza „dwugłową górę”, co doskonale oddaje jego charakterystyczny kształt z dwoma wierzchołkami. Wyższy, zachodni wierzchołek wznosi się na wysokość 5642 m n.p.m., podczas gdy wschodni sięga 5621 m n.p.m. Elbrus, nazywany czasem „Małą Antarktydą” ze względu na rozległe zlodowacenie, kryje w swoim masywie kilkadziesiąt lodowców. Góruje nad okolicznymi szczytami o około 1,5 km, co czyni ją niezwykle wybitną.

Charakterystyka i ciekawostki o najwyższym szczycie Europy

Elbrus jest drzemiącym wulkanem, który ostatnią aktywność przejawiał w I wieku naszej ery. Do dziś odnotowuje się tam zjawiska postwulkaniczne, takie jak wyrzuty gazów i wyziewy siarkowodoru. Zbocza góry pokryte są rumowiskami głazów z lawy andezytowej i pyłem wulkanicznym, jednak większość terenu jest pokryta wiecznym śniegiem, rozpoczynającym się od około 3700 m n.p.m. Ciekawostką jest potoczna nazwa Elbrusa, funkcjonująca głównie wśród turystów – „Piersi dziewicy” – nawiązująca do jego charakterystycznego kształtu z dwoma wierzchołkami.

Mont Blanc – alpejski władca

Mont Blanc, zwany również „Białą Górą”, jest częścią Alp Graickich. To właśnie tu narodziła się nowoczesna wspinaczka wysokogórska – pierwsze udokumentowane wejście na ten szczyt miało miejsce w 1786 roku. Od tego czasu Mont Blanc przyciąga tysiące turystów i wspinaczy z całego świata. Jego majestatyczna sylwetka, widoczna z daleka dzięki pokrywie wiecznego śniegu, stała się symbolem Alp i jednym z najbardziej rozpoznawalnych szczytów na świecie.

Jak wygląda najwyższy szczyt Alp?

Mont Blanc oferuje różnorodne trasy wspinaczkowe o różnym stopniu trudności. Najpopularniejsza wiedzie przez schronisko Goûter i wymaga dwóch dni wspinaczki. Ze szczytu roztacza się spektakularny widok na Alpy Szwajcarskie, Dolomity i wiele innych pasm górskich. Warto wspomnieć, że szczyt znajduje się na granicy francusko-włoskiej, a Włosi nazywają go Monte Bianco. Po włoskiej stronie znajduje się Mont Blanc de Courmayeur (4748 m n.p.m.), który jest czasem uważany za najwyższy szczyt Włoch, choć główny wierzchołek Mont Blanc również częściowo leży na terytorium tego kraju.

Pozostałe wielkie szczyty Europy

Poza dwoma gigantami – Elbrusem i Mont Blanc – Europa może poszczycić się wieloma innymi imponującymi szczytami. Trzecim najwyższym szczytem kontynentu jest Dufourspitze (4634 m n.p.m.) w szwajcarskich Alpach Pennińskich, będący najwyższym punktem Szwajcarii. Czwartą pozycję zajmuje Großglockner (3798 m n.p.m.), najwyższy szczyt Austrii i Alp Wschodnich. W pierwszej dziesiątce znajdziemy także hiszpański Mulhacén (3479 m n.p.m.) – najwyższy szczyt kontynentalnej części Hiszpanii, niemiecki Zugspitze (2962 m n.p.m.), czy bułgarską Musałę (2925 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Bałkanów.

Dufourspitze – szwajcarski olbrzym

Dufourspitze to najwyższy szczyt masywu Monte Rosa. Nazwa szczytu pochodzi od nazwiska szwajcarskiego generała i kartografa Guillaume-Henri Dufoura. Góra ta, ze względu na swoją wysokość i stosunkowo łatwy dostęp, jest popularnym celem wypraw wysokogórskich. Wspinaczka na Dufourspitze wymaga jednak odpowiedniego przygotowania i doświadczenia, szczególnie ze względu na liczne szczeliny lodowcowe. Ze szczytu rozpościera się spektakularny widok na okoliczne alpejskie giganty.

Großglockner – austriacki szczyt

Großglockner, wznoszący się na wysokość 3798 m n.p.m., jest najwyższym szczytem Austrii i Alp Wschodnich. Znajduje się w paśmie Wysokich Taurów, na granicy Karyntii i Tyrolu Wschodniego. Szczyt ten, dzięki swojemu charakterystycznemu kształtowi przypominającemu dzwon (niem. Glocke), jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych w Europie. Pierwszego wejścia na Großglockner dokonano w 1800 roku. Obecnie góra przyciąga zarówno doświadczonych wspinaczy, jak i turystów, którzy mogą podziwiać jej piękno z Wysokoalpejskiej Drogi Großglockner – jednej z najpiękniejszych tras widokowych w Europie.

Korona Europy – cel górskich marzycieli

Korona Europy to lista najwyższych szczytów wszystkich państw europejskich, która dla wielu miłośników gór stanowi życiowy cel. Lista obejmuje 46 szczytów – tyle, ile państw leży na kontynencie europejskim. Rozpiętość wysokości jest ogromna – od Mont Blanc po Wzgórze Watykańskie (75 m n.p.m.) w Watykanie. Zdobycie wszystkich szczytów z tej listy wymaga nie tylko umiejętności wspinaczkowych, ale także wytrwałości, planowania i sporej dawki determinacji. Warto podkreślić, że Korona Europy obejmuje tylko te szczyty, które znajdują się na europejskiej części danego państwa.

Lista ta nie jest tak jednoznaczna, jak mogłoby się wydawać – istnieją różne jej warianty, w zależności od tego, które terytoria uznajemy za europejskie. Zdobycie Korony Europy wymaga nie tylko wspinaczki wysokogórskiej, ale także odwiedzenia miejsc mniej oczywistych, jak najwyższe punkty Danii, Holandii czy państw bałtyckich.

Interesujące są również Pic de Coma Pedrosa (Andora, 2942 m n.p.m.) czy Mitikas (Grecja, 2918 m n.p.m.) – najwyższy punkt mitycznego Olimpu. Polska w tym zestawieniu reprezentowana jest przez Rysy (2499 m n.p.m.), które zajmują 17. miejsce na liście.

Praktyczne wskazówki dla zdobywców najwyższych szczytów w Europie

Planując wyprawę na najwyższe szczyty w Europie, warto pamiętać o kilku ważnych kwestiach. Przede wszystkim, większość z tych gór wymaga odpowiedniego przygotowania fizycznego i technicznego. Najwyższe szczyty, choć są technicznie stosunkowo proste, mogą stanowić wyzwanie ze względu na dużą wysokość i zmienne warunki pogodowe. Przed wyruszeniem na wyprawę warto skonsultować się z doświadczonymi przewodnikami górskimi, którzy pomogą w odpowiednim przygotowaniu. Pamiętaj także o aklimatyzacji – organizm potrzebuje czasu, aby przyzwyczaić się do mniejszej ilości tlenu na dużych wysokościach.

Najlepsze sezony na wspinaczkę

Każdy z najwyższych szczytów w Europie ma swój optymalny sezon wspinaczkowy. Dla Elbrusa najlepszy okres to lipiec i sierpień, kiedy pogoda jest najbardziej stabilna, a temperatury na szczycie rzadko spadają poniżej -10°C. Mont Blanc najlepiej zdobywać od połowy czerwca do połowy września, choć nawet wtedy warunki mogą być trudne. Szczyty położone na niższych wysokościach, jak Großglockner czy Triglav, mają dłuższy sezon wspinaczkowy, trwający od czerwca do września, a w sprzyjających warunkach nawet do października. Pamiętaj jednak, że w górach pogoda może zmienić się błyskawicznie, dlatego zawsze warto mieć plan awaryjny.

Podstawowe przygotowanie do wysokogórskiej wyprawy

Przygotowanie do wyprawy na najwyższe szczyty w Europie powinno obejmować zarówno aspekt fizyczny, jak i logistyczny. Kondycję najlepiej budować poprzez regularne treningi aerobowe i siłowe, najlepiej z dużą ilością podejść pod górę. Równie ważne jest odpowiednie wyposażenie – w zależności od szczytu będzie to: ciepła odzież (system warstwowy), raki, czekan, kask, uprząż, lina i podstawowy sprzęt wspinaczkowy. Nie zapomnij też o ubezpieczeniu górskim, które pokryje koszty ewentualnej akcji ratunkowej. Przed wyprawą dokładnie zapoznaj się z trasą, sprawdź prognozy pogody i warunki panujące na danym szczycie.